|
varUthinee pravara vRttAntam |
|
|
|
Text in RIT/RTS Format |
|
The following text is in RTS transliteration format. Click here for the same text in Telugu LIPI font. |
|
mRgamada sauraBha viBhava
dviguNita GhanasArasAMdra veeTee gaMdha
sthagitEtara parimaLamai
maguva polupu delupu@m nokka mAruta molasen^ |
|
|
|
ata@m DAvAta paraMparA parimaLa vyApAra leelan^ janA
n&vita miccOTani cEra@m bOyi kaniyen^ vidyullatA vigrahan^,
SatapatrEkshaNa@m, jaMcareeka cikuraM, jaMdrAsya@m, jakra stanin^,
natanABhin^, navalA, nokAnoka marun&nAree SirOratnamun^ |
|
|
|
amala maNimaya nija maMdirAMgaNastha
taruNa sahakAra mUla vitardi mee@mda
SeetalAnila molaya nAseenayaina
yan&niliMpAbjamuKhiyu nayyavasaramuna |
|
|
|
tatanitaMbABhOga dhavaLAMSukamu lOni -yaMga daTTapu@m gAvi raMgu valana
SaSikAMtamaNipeeThi jAjuvA~ra@mga@m gAya -luttuMga kuca pALi natta milla@m
daruNAMguLee dhUta taMtree svanaMbutO -jilibili pATa muddulu naTiMpa
nAlApagati@m jokki yaramODpu@m ganudOyi -rati pAravaSya viBhramamu@m delupa@m |
|
brauDhi@m balikiMcu geeta prabaMdhamulaku@m
gamrakara paMkaruha ratna kaTaka JhaNa Jha
Nadhvani sPhUrti tALamAnamulu golupa
niMpu daLukotta veeNa vAyiMpucuMDi, |
|
|
|
abburapATu tODa nayanAMbujamul vikasiMpa@m, gAMti pe
llubbi kaneenikal vikasitOtpala paMktula@m grum&mariMpa@mgA
gubba me~ruMgu@m jan&gava gagurpoDuvan^, madilOna@m gOrikal
gubbaTilaMga@m jUce nalakUbara san&niBhu naddharAmarun^ |
|
|
|
cUci, JhaLaMJhaLatkaTaka sUcita vEga padAraviMdayai
lEci, kucaMbuluM durumu lEnaDu mallala nADa nayyeDaM
bUcina yokka pO@mkanunubOdiya@m jEri, vilOkana praBhA
veecikalaM dadeeya padavee kalaSAMbudhi velligolpucun^ |
|
|
|
munumun^ buTTeDu koMku laulyamuniDan^, mOdaMbu visteerNataM
jonupaM, gOrkulu grELLu drippa, madimeccul ~reppalallArpa, na
tyanuShaMgasthiti riccapATosa@mga, noyyAraMbunaM jaMdrikal
danukaMjUce latAMgi BhUsuru@m braPhulla n&nEtra padmaMbulan^ |
|
|
|
toMgali ~reppalaM dola@mga@m drOyucu@m baipayi vistarillu ka
n&nuMgava yAkramiMcukonunO muKha caMdru naTaMcu@m bOvanee
kaMgaju@m DAna veTTi kadiyan^ gu~ri vrAse nanaMga jA~ri sA
raMga madaMbu lE@mjemaTa@m gram&me lalATamu Diggi cekkulan^ |
|
|
|
iTlatani rUpa rEKhA vilAsaMbulakuM jokki ..... yAtmagataMbuna, |
|
|
|
ekkaDi vA@mDo ! yaksha tanayEMdu jayaMta vasaMta kaMtulaM
jakka@m danaMbunan^ geluva@m jAleDu vA@mDu, maheesurAn&vayaM
bekkaDa? ee tanUviBhavamekkaDa? Elani baMTugA maruM
Dakka@m gonaMga rAde, yakaTaa ! nanu vee@mDu parigrahiMcinan^ |
|
|
|
vadana praBhUta lAvaNyAMbu saMBhUta -kamalaMbu lana veeni kan&nulamaru
nikki veenula tODa nekkasakkemulADu -karaNi nun&navi veeni Ghana Bhujamulu
saMkalpa saMBhavAsthAna peeThika vOle -veDa@mdayai kanupaTTu veeni yuramu
pratiGhaTiMcu ciguLLapai ne~r~ravA~rina -reeti nun&navi veeni mRdu padamulu |
|
nEreTETi yasal tecci neerajAptu
sAna@m baTTina rApoDi calli, medipi,
padanu sudha niDi cEsenO padma Bhavu@mDu
veeni@m, gAkun&na@m galade yee mEni kAMti ! |
|
|
|
ani ciMtiMcucu meena kEtana dhanurjyAmukta nArA cadu
rdina sam&mUrChita mAnasAMburuhayai deepiMcu peMdatta~raM
buna@m bETettina lajja naMGhrikaTakaMbul mrOya, naDDaMbu ni
lcina nayyaccara@m jUci cEra@m jani palken^ vA@mDu viBrAMtuDai |
|
|
|
"evvate veevu BheetaharitEkshaNa ! yoMTi jariMce dODulE
kivvanaBhUmi ? BhUsuru@mDa, nE@m bravarAKhyu@mDa@m, drOva tappitiM
grovvuna nin&nagAgramunakuM janudeMci, puraMbu@m jEra niM
kevvidhi@m gAMtu@m, delpa@m gadavE teruveddi SuBhaM nee kagun^" |
|
|
|
ani tana katha ne~ri@mgiMcina@m
dana kanu@mgava me~ru@mgu lubba@m dATaMkamuluM
janu@mgavayu naDumu vaDa@mka@mga
vanita selavivA~ra navvi vAniki naniyen^ |
|
|
|
"iMtalu kan&nuluMDa@m deruvevvari vE@mDedu BhUsurEMdra ! yE
kAMtamunaMdu nun&na javarAMDra nepaMbiDi palkariMcu lA
giMtiya kAka, nee ve~ru@mgavE munuvaccina trOvacoppu ? nee
kiMta BhayaMbu lE kaDuga nellidamaitimi mATalETikin^ |
|
|
|
cin&ni ven&nela kaMdu ven&nudan&ni sudhAbdi@m -boDamina celuva tO@mbuTTu mAku
rahi puTTa jaMtra gAtramula rAl gara@mgiMcu -vimala gAMdharvaMbu vidya mAku
nanaviltu SAstraMpu minuku lAvartiMcu -pani ven&natODa@m beTTinadi mAku
hayamEdha rAjasUyamu lana@m bErpaDDa -savana taMtraMbu luMkuvalu mAku@m |
|
ganakanagaseema@m, galpavRkshamula neeDa@m
baccarAcaTTugami raccapaTTu mAku@m
badmasaMBhava, vaikuMTha, Bharga saBhalu
sAmu gariDeelu mAku gOtrAmarEMdra ! |
|
|
|
pEru varUthini, vipraku
mAra ! GhRtAcee, tilOttamA, hariNee, hE
mA, raMBhA, SaSirEKha lu
dAra guNADhyalu madeeyalagu prANa saKhul |
|
|
|
BhUsura ! kaitava kusuma Sa
rAsana ! mAyiMTi viMda vaitivi, gaiko
m&mA ! samudaMcanmaNiBhava
nAseenata sEda dE~ri yAtithyaMbun^ |
|
|
|
kuMdanamu vaMTi mEnu madhyaMdinAta
pOShmahati@m gaMde, vaDa dA@mke noppuloluku
vadana, masmadgRhaMbu pAvanamu sEsi
baDalikalu vAsi canu" man&na brAhmaNuMDu |
|
|
|
"aMDajayAna ! neevosa@mgunaTTi saparyalu mAku nacce, niM
duMDaga rAdu pOvalayu nUriki, niMTiki nippuDEnu rA
kuMDa nokaMDu vacci ma~ri yoMDune ? Bhaktiya cAlu, satkriyA
kAMDamu@m deerpa vEga cana@mgAvalayuM garuNiMpu nApayin^ |
|
|
|
yEni@mka nillu sEruTaku neddi yupAyamu ? mee mahatvamul
mAnini ! divyamul, madi@m dalaMcina neMdunu meekasAdhyamul
gAnamu gAna@m dalli, prajalan^ nanu@m gUrpu" maTan&na lE@mtana
vvA nanaseema@m dO@mpa dhavaLAyata lOcana vAni kiTlanun^ |
|
|
|
"ekkaDi yUru kAl niluva kiMTiki@m bOyeda naMcu@m balke dee
vakkaTa! meekuTeera nilayaMbulakun^ sarirAka pOyenE
yikkaDi ratna kaMdaramu, likkaDi naMdana caMdanOtkaraM
bikkaDi gAMga saikatamu, likkaDi yeelavaleenikuMjamul |
|
|
|
nikkamu dA@mpanEla dharaNeesuranaMdana ! yiMka nee payiM
jikke manaMbu nAku, nanu jittaju bAriki nappagiMcedO,
cokki maraMda madyamula cU~rala@m bATalapADu tEMTla soM
pekkinayaTTi pUvu@m bodariMDlanu gau@mgiTa gAraviMcedO ?" |
|
|
|
anuTayu@m bravaruMDiTlanu
"vanajEkshaNa ! yiTlu valuka varusaye ? vratulai
dinamulu gaDapeDu viprula@m
janunE kAmiMpa ? madi vicAramu valadE ! |
|
|
|
vElimiyun^ surArcanayu vipra saparyayu@m jikke, Bhuktikin^
vELa yatikramiMce, jananeejanakul kaDu vRddhu lA@mkaTan^
sOlucu@m jiMtatO neduru sUcucu nuMDudu, rAhitAgni nE@m
dUlu samasta dharmamulu@m doyyali nE@mDilu sErakuMDinan^" |
|
|
|
nAvuDu vin&na@m bATu vadanaMbuna niMcuka dO@mpa@m balke "nO
BhAvajarUpa ! yiTTi yelaprAyamu vaidika karma niShThalaM
bOva@mga, niMka BhOgamula@m boMduTa yen&na@mDu ? yaj~nakOTulaM
bAvanu lauTakun^ Phalamu mA kavu@mgiLLa suKhiMcuTE kadA ! |
|
|
|
sadyOvinirBhin&na sAraMga nABhikA -hRtamai pisALiMcu mRgamadaMbu
kasaTuvO bee~reMDa@m gara@mgi ka~r~ralanaMTi -gamagama valacu cokkapu javAji
poraletti GhanasArataruvula@m danu@m dAna -tora@mgina paccakappurapu siramu
gojjaMgi pU@mbodal guriyaMga@m baTikaMpu -donala niMDinayaTTi tuhina jalamu |
|
vividha kusuma kadaMbaMbu, divija taruja
mRdula vasana PhalAsavAmEya ratna
BhUShaNaMbulu gala viMdu, BhOgaparu@mDa
vayi ramiMpumu, nanu@m gUDi yanudinaMbu |
|
|
|
en&ni BhavaMbulaMgalugu nikshuSarAsanasAyaka vyathA
Khin&nata vADi vattalayi, kEla@m gapOlamulU@mdi, cUpulan^
vin&n@madanaMbu tO@mpa@m ganuvE@mdu~runaM bayi gAli sO@mkinan^
ven&na valeM garaMgu nalivENula@m gau@mgiTa@m jErcu BhAgyamul |
|
|
|
kuSalatayE vratamula nagu
naSanAyAsamuna niMdriya nirOdhamunaM
gRSu@mDavayi yAtma nalacuTa
saSareera svarga suKhamu samakoniyuMDan^ ?" |
|
|
|
anina@m bravaruMDu "nee van&na yarthamella
nijamu kAmuku@mDaina vAniki, nakAmu@m
Didi gaNiMcune jalajAkshi ! ye~rigi tEni
nagara mArgaMbu@m jUpi puNyamuna@m bom&mu" |
|
|
|
anina natte~rava yakka~raka~ri palukula kuliki, caMcala dRgaMcala praBha latani muKhAMbujaMbunaM bolaya, valaya maNigaNacChAyA kalApaMbu lupparaM begaya@m goppu cakkaM jekkucu, gabbi gubbalaM jobbillu kuMkumarasaMbunaM baMkilaMbagu hAra muktA tArakaMbula naKha kOrakaMbulan^ geeri teeruvaDaM jEyucu@m, batita vana taru kusuma kEsaraMbulu rAlcu nepaMbunaM bayyeda vidalci cakka savariMcucu.... niTlaniye |
|
|
|
"endE DeMdamu gaMdaLiMcu rahicE nEkAgratan^ nirvRtiM
jeMduM guMBhagata pradeepakaLikASree dO@mpa, neMdeMdu@m bO
keMdE niMdriyamul suKhaMbu@mganu nAyiMpE parabrahma 'mA
naMdO brahma ' yaTan&na prA@mjaduvu naMtarbuddhi nUhiMpumA" |
|
|
|
anucu@m dan&noDa@m ba~racu nayyamarakAMta
tatta~ramu@m jUci, yAtma nataMDu danaku
siggu, vegaTunu boDama, nispRhata@m delupu
nokka ci~runavvu navvi yayyuvida kaniye |
|
|
|
"ee pAMDityamu neeku@m dakka ma~ri yeMdE@m gaMTimE kAmaSA
strOpAdhyAyininA vaciMcedavu mElOhO ! trayeedharmamul
pApaMbul, ratipuNyamaMcu ni@mka nElA tarkamul ? mOkshala
kshmee pathyAgamasUtra paMkti kive pO mee saMpradAyArthamul |
|
|
|
taruNee ! rEpunu mApu havyamula cEtaM dRptu@mDau vahni sa
tkaruNA dRShTi nosaMgu sauKhyamu le~ruMgan^ SakyamE neeku ? nA
karaNul darBhalu nagnuluM briyamulaina TlanyamulgA, voDal
tiramE ? ceppaku miTTi tucCha suKhamul meesAlapai@m dEniyal" |
|
|
|
anuTayu, mATa lEka hRdayAbjamu jallana, mOmu vellanai
kanalucu, neeru dE~ru teligan&nula nAtani@m bulku pulku naM
ganu@mgoni, mATalaM bodavu gadgadikaM dalayU@mci "yakkaTA
vanita tanaMta@m dA valaci vaccina@m julkana gAde yErikin^ |
|
|
|
vetalaM beTTaku miMka na" n&nanucu neeveebaMdha muuDan^, rayO
ddhati nUrpul niguDan^, vaDin^ virulu ciMdaM, goppu veeDaM, danU
lata tODtO@m bulakiMpa@mgA, nanunayAlApAti deenAsyayai
rati saMraMBhamu mee~ra nirjaravadhUratnaMbu paipATunan^ |
|
|
|
prAMcadBhUShaNa bAhumUla rucitO@m bAliMDlu poMgAra@m bai
yaMcul mOva@mga@m gau@mgiliMci yadharaMbAsiMpa "hA ! Sreeharee"
yaMcun^ brAhmaNu@mDOramOmiDi, tadeeyAMsadwayaMbaMTi po
m&maMcuM drOce@m, galaMcunE satula mAyal dheera cittaMbulan^ ? |
|
|
|
trOpuvaDi nilici Ghanala
jjAparavaSa yagucu@m goppu savariMci, yoDal
deepiMpa natani@m ju~racu~ra@m
gOpamunaM jUci krE@mTu konucuM baliken^ |
|
|
|
"pATuna kiMtulOrture kRpArahitAtmaka ! neevu trOva ni
ccOTa Bhavan&naKhAMkuramu sO@mke@m ganuMgonu" maMcu@m jUpi, ya
ppATala gaMdhi vEdana nepaM biDi yEDce@m galasvanaMbutO
meeTina viccu gubba canumiTTala naSrulu ciMduvaMda@mgan^ |
|
|
|
ee vidhamuna nati karuNamu
gA vanaruhanEtra kan&nu@mgava dhavaLarucul
kAvigona nEDci veMDiyu
nA vipra kumAru@m jUci yalamaTa@m balken^ |
|
|
|
"cEsiti jan&namul, dapamu cEsiti naMTi, dayAviheenataM
jEsina puNyamul Phalamu seMdune ? puNyamulen&niyEniyuM
jEsina vAni sadgatiye cEku~ru BhUtadayArdrabuddhi kO
BhUsuravarya ! yiMta dalapOyavu nee caduvEla ceppumA ! |
|
|
|
veliveTTirE bADabulu parASaru@m baTTi -dASakanyA kELi tappu@m jEsi,
kulamulO van&ne takkuvayayyenE gAdhi -paTTiki mEnaka cuTTarikamu,
nanupukA@mDai vElpunAgavAsamu@m gUDi -mahima gOlpaDiyenE mAMdakarNi,
svArAjya mElaMganeeraire sura laha-lyA jAru@mDaina jaMBhAsurAri, |
|
vAri kaMTenu nee mahatvaMbu Ghaname
pavana parNAMbu Bhakshulai navasi, yinupa
kaccaDAl gaTTukonu muni mRcculella@m
dAmarasanEtraliMDla baMdAlugAre !" |
|
|
|
anina nEmiyu nanaka yavvanaja gaMdhi
mEna javvAdi pasa gaMdaMbiMcu noDalu
gaDigikoni, vArci, pravaruMDu gArhapatya
vahni niTlani pogaDe BhAvamuna@m dala@mci |
|
|
|
"dAna japAgnihOtraparataMtru@mDanEni, BhavatpadAMbuja
dhyAnaratuMDanEni@m, baradAradhanAdula@m gOranEni, sa
nmAnamutODa nan&nu sadanaMbuna nilpu, minuMDu paScimAM
bOnidhilOna@m gruMkakayamun&na rayaMbuna havyavAhanA !" |
|
|
|
ani stutiMcina nagni dEvuMDaM&mahee dEvu dEhaMbuna san&nihituMDaguTayu naM&mahABhAguMDu pAvakaprasAdalabdhaMbagu pavana javaMbuna nija maMdiraMbuna karige.
|
|
|
|
caduvarulaku manvi: ilA manucaritramunu iMTarneT lOki ekkiMcaTaM sababaina pani ani meeru BhAvisUn&nArA? deevivalla upayOgaM vuMTuMdA? dayatO mee mee aBhiprAyAlanu teliyajEyagalarani prArthistUn&nAmu -e. SEShu mAdhava rAvu #(adluri@engr.mun.ca)# |
|
. |